In de derde week van november 2020 zijn in Gouda twaalf nieuwe ‘stolpersteine’, oftewel struikelstenen, geplaatst voor de huizen waar mensen hebben gewoond die tijdens de tweede wereldoorlog werden gedeporteerd. De vaste groep betrokkenen was helaas niet aanwezig bij de plaatsing van de stolpersteine en ook de inspirerende Gunter Demnig moest verstek laten gaan vanwege het coronavirus. Toch was er veel moois om uit te putten. Een eendrachtige samenwerking bij het plaatsen en mooie gesprekken. Deze twintig nieuwe stolpersteine liggen nu op hun plek. Evenzovele namen zijn terug om even bij stil te staan.

Soesja Citroen, auteur van het boek ‘Hier Woonden – Stolpersteine Gouda’ dat in het voorjaar 2020 is uitgebracht, schreef een verslag van de plaatsing met verhalen over de toenmalige bewoners die worden herdacht met de stolpersteine. Hieronder het verhaal van de familie Dingfelder die woonde op Karnemelksloot 102.

Het verhaal – door Soesja Citroen

Op de Karnemelksloot had echtgenoot Cees de Wit de plek voor de Stolpersteine midden voor een poort voorbereid, maar op advies van de bewoner werd de plek nu naar helemaal rechts vooraan verplaatst. Dat was toch veiliger gezien de mooie knalgele zware rioolwagen, die hier vrijwel dagelijks in- en uitrijdt.

plaatsing struikelstenen

Rechts halverwege de poort woonde ooit het echtpaar Dingfelder-Wormser en zoon Rudi. Rudi’s zoon weet nu dat we zijn grootouders hier herdenken met Stolpersteine.

Familie Dingfelder

Familie Dingfelder

Leopold Dingfelder (56) en Johanna Dingfelder-Wormser (51) woonden anderhalf jaar op Karnemelksloot 102. Het echtpaar had twee overlevende zoons, Martin geboren in 1921 en Rudi geboren in 1924.

Vader Leopold werd geboren in Uehlfeld in 1886, moeder Johanna in 1891 in Zeitlofs. Leopold was oorspronkelijk slager, een foto toont hen voor hun slagerij, deze werd vernield tijdens de Novemberpogroms van 1938. De oudste zoon Martin emigreerde al in 1938 naar de VS.

In mei 1939 waagden het echtpaar en hun jongste zoon Rudi een poging om te emigreren. Ze gingen in Hamburg als een van de ruim 900 voornamelijk Joodse opvarenden scheep op het cruiseschip de St. Louis in de hoop op immigratie in de VS en Cuba. Beide landen weigerden echter om de vluchtelingen op te nemen. Het schip keerde onverrichter zake terug en belandde uiteindelijk in Antwerpen. Nederland nam 181 vluchtelingen op onder wie het echtpaar en hun zoon. Zo belandden ze in Rotterdam in juni 1939, ze woonden er op diverse adressen. Gedwongen door de evacuatiemaatregel voor vluchtelingen kwamen ze op 26 februari 1941 met de dan 17-jarige Rudi in Gouda terecht op de Karnemelksloot.

Half oktober 1942 werden ze met zoon Rudi vastgezet in Westerbork. Op 2 februari 1943 volgde de deportatie van de ouders Leopold en Johanna naar Auschwitz, drie dagen later werden ze daar vermoord.

De weg van hun zoon Rudi die lasser was, liep anders. Op 20 februari 1943 moest hij naar Vught. In Moerdijk moest hij tankgrachten graven. Half september dat jaar kwam hij weer in Westerbork. Begin maart 1944 werd hij gedeporteerd naar Auschwitz. Bij een dodenmars in januari 1945 kwam hij in Buchenwald terecht en vandaar in Sachsenhausen. Begin mei 1945 werd hij bevrijd. Na de oorlog woonde hij nog enige tijd in de Reigerstraat in Gouda. In februari 1947 emigreerde hij naar Amerika naar zijn broer. Daar veranderde hij zijn achternaam in Felder, net als zijn broer. Hij ging daar door het leven als Robert (Bob) Felder en stierf in 1986.

Kleinzoon

Maar hiermee is het verhaal zeker niet ten einde. De Goudse Miranda Groenendijk reageerde op mijn Facebookbericht over de nieuwe Stolpersteine. Haar overgrootouders hadden Rudi Dingfelder nog een schuilplaats geboden in de oorlog en na de oorlog woonde hij bij hen in. Zij schrijft een boek over de familie en heeft contact met een zoon van Rudi. De foto’s van de net geplaatste Stolpersteine stuurde ze meteen door naar deze kleinzoon van het echtpaar Dingfelder. ‘WOW, we didn’t know that!!! I’m very touched’, reageerde hij. De foto’s vond hij ‘absolutely amazing’. Zie de bijgevoegde foto.

Meer informatie

Wilt u meer weten over de plaatsing van Stolpersteine in Gouda? Volg onderstaande links.